Eten bewaren lijkt eenvoudig, maar er gaat vaker iets mis dan je denkt. Een restje pasta dat twee dagen in de koelkast staat, afgehaald eten van de avond ervoor, of spinazie die je opwarmt zonder erbij na te denken. Soms is dat volkomen veilig, en soms riskeer je een flinke buikpijn. Het goede nieuws is dat je met een paar simpele regels een heleboel ellende voorkomt.
Hoe lang mag eten in de koelkast blijven staan
De koelkast is de beste vriend van overgebleven eten, maar geen magische bewaarplaats. Gekookte maaltijden kun je in de koelkast bewaren voor maximaal twee tot drie dagen. Daarna neemt de kans op bacteriegroei snel toe, ook al ziet het eten er nog goed uit en ruikt het niet vreemd. Een restje rijst is een bekende boosdoener: rijst kan de bacterie Bacillus cereus bevatten, die hittebestendig is en na het koken gewoon doorgroeit als de rijst te lang op kamertemperatuur blijft staan. Zorg er daarom voor dat overgebleven gerechten zo snel mogelijk worden afgekoeld, bij voorkeur binnen twee uur, en doe ze daarna in een goed afgesloten bakje in de koelkast. Een vaste plek in de koelkast helpt ook: zet restjes op het bovenste schap, want daar is de temperatuur het meest stabiel.
Afgehaald eten bewaren vraagt extra aandacht
Veel mensen bewaren afgehaald eten van een Chinees restaurant of pizzeria zonder erbij na te denken. Toch is dat niet altijd verstandig. Afhaalmaaltijden zijn al een keer bereid en vaak ook al een tijdje onderweg geweest voordat ze bij jou op tafel komen. Dat betekent dat er al bacteriegroei kan hebben plaatsgevonden tijdens het transport. Kassa van BNNVARA raadt aan om restanten van afhaal of bezorgmaaltijden niet de volgende dag opnieuw op te warmen. Het risico op voedselvergiftiging is dan groter dan bij zelfgekookt eten. Als je toch iets wilt bewaren van de afhaalmaaltijd, doe dat dan alleen als het eten direct na aankomst in de koelkast is gegaan, en gebruik het uiterlijk de volgende dag. Laat het nooit een nacht op het aanrecht staan.
Invriezen als slimme oplossing voor langere bewaring
Wie meer kookt dan hij op kan, kan het beste een deel direct invriezen. In de vriezer blijft eten veel langer goed dan in de koelkast: soep, sauzen en kant en klare gerechten zijn vaak drie maanden of langer houdbaar. Wel is het belangrijk om eten pas in te vriezen als het volledig is afgekoeld. Warm eten in de vriezer zetten verhoogt de temperatuur in de vriezer en dat is slecht voor alles wat er al in ligt. Schrijf altijd de datum op het bakje of de zak zodat je weet hoe lang iets er al in zit. Ingevroren voedsel ontdooi je het veiligst in de koelkast en nooit op het aanrecht. In de koelkast ontdooien duurt langer, maar voorkomt dat bacteriën de kans krijgen om te groeien in het buitenste deel van het eten terwijl de kern nog bevroren is.
Groenten en andere producten die extra oplettendheid vragen
Niet alle voedingsmiddelen gedragen zich hetzelfde bij het bewaren en opwarmen. Nitraatrijke groenten zoals spinazie, andijvie en bietjes vragen extra aandacht. Als je deze groenten opwarmt, zetten de nitraten om in nitrieten. Bij te veel verhitting of meerdere keren opwarmen kan dit schadelijk zijn, vooral voor jonge kinderen. Bewaar gekookte spinazie daarom maximaal één dag in de koelkast en warm het maar één keer op. Aardappelen zijn een ander aandachtspunt: gekookte aardappelen die te lang buiten de koelkast staan kunnen de bacterie Clostridium botulinum bevatten. Zorg dus ook hier voor snelle afkoeling en korte bewaring. Fruit en rauwe groenten gedragen zich anders dan bereide gerechten, maar ook daar geldt dat beschadigd of aangetast product sneller bederft en andere producten in de koelkast kan beïnvloeden. Bewaar rijp en overrijp fruit daarom apart en bij voorkeur buiten de koelkast.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kun je gekookte rijst bewaren?
Gekookte rijst kun je maximaal één dag in de koelkast bewaren. Rijst kan de bacterie Bacillus cereus bevatten, die ook na het koken aanwezig blijft en zich snel vermenigvuldigt op kamertemperatuur. Koel de rijst snel af na het koken, doe het in een gesloten bakje en warm het maar één keer op.
Mag je eten invriezen dat al in de koelkast heeft gestaan?
Eten dat al twee dagen in de koelkast heeft gestaan kun je in principe nog invriezen, maar de kwaliteit gaat dan wel achteruit. Het is beter om eten in te vriezen direct nadat het is afgekoeld, voor de beste smaak en veiligheid.
Is het gevaarlijk om eten meerdere keren op te warmen?
Eten meerdere keren opwarmen is niet altijd gevaarlijk, maar vergroot wel het risico op bacteriegroei als het eten tussendoor niet goed bewaard is. Warm alleen de portie op die je ook echt gaat eten en laat de rest in de koelkast staan. Verwarm altijd goed door tot het eten volledig heet is.
Hoe herken je eten dat niet meer goed is?
Eten dat niet meer goed is ruikt vaak zuur, muf of vreemd. Ook een slijmerige structuur of een afwijkende kleur zijn tekenen dat iets beter weggegooid kan worden. Vertrouw je het niet, gooi het dan weg. Smaaktesten bij twijfelachtig eten is geen goed idee.