Shoarma is voor veel Nederlanders meer dan een snelle hap onderweg. Het gekruide vlees, de warme pitabrood en de sauzen die er altijd bij horen, zorgen voor een combinatie die keer op keer lekker is. Toch weten de meeste mensen weinig over waar dit gerecht vandaan komt, hoe het gemaakt wordt en wat je er allemaal mee kunt doen in de keuken. Dat is zonde, want er valt een hoop te ontdekken over dit populaire gerecht dat al decennialang in Nederland op tafel staat.
De oorsprong van dit gekruide vleesgerecht
Het gerecht stamt uit het Midden-Oosten en heeft zijn wortels in de Turkse keuken. De naam komt van het Arabische woord “shawarma”, dat draaiing betekent. Dat verwijst naar de manier waarop het vlees bereid wordt: op een verticale spit die langzaam ronddraait naast een warmtebron. Door het langzame draaien gaart het vlees gelijkmatig en krijgt de buitenkant een knapperig randje. Het principe is vergelijkbaar met de Griekse gyros en de Turkse döner kebab, maar de kruiding en bereiding verschillen per land en regio. In Nederland is het gerecht via Turkse en Marokkaanse gemeenschappen populair geworden, en tegenwoordig vind je het in vrijwel elke stad wel bij een eetgelegenheid om de hoek.
Hoe het vlees zijn smaak krijgt
De smaak van het vlees hangt sterk af van de marinade en de kruiden die gebruikt worden. Typische ingrediënten zijn komijn, kurkuma, knoflook, paprikapoeder, kaneel en soms ook yoghurt als basis voor de marinade. Die combinatie van specerijen geeft het vlees zijn kenmerkende warme, iets pittige smaak. Traditioneel wordt er kip, lam of een mengsel van beide gebruikt, maar in Nederland is kip het meest gangbaar. Het vlees wordt in dunne lagen op de spit geperst en na het garen in dunne plakjes gesneden. Thuis kun je een vergelijkbaar resultaat bereiken door gemarineerd vlees in de oven te bereiden of in een pan te bakken. Het resultaat is dan iets anders van structuur, maar de smaak kan heel goed zijn als je de kruiden goed afstemt.
Shoarma thuis maken en serveren
Steeds meer mensen maken het gerecht liever zelf thuis dan dat ze het halen bij een zaak. Dat heeft voordelen: je bepaalt zelf hoeveel zout en vet er inzit, en je kunt de kruiding aanpassen aan je eigen smaak. Een eenvoudige thuisversie begint met kipfilet of kippendij, die je een paar uur laat marineren in olie, citroen en specerijen als komijn, koriander en paprika. Daarna bak of rooster je het vlees gaar en snijd je het in stukjes. Voor de typische wrap gebruik je een plat brood zoals pita of lavash, aangevuld met verse sla, tomaat, augurk en sauzen zoals knoflooksaus of sambal. Wie liever geen brood eet, serveert het vlees met rijst of frietjes, wat ook een prima maaltijd oplevert. Voor een feestje of een grotere groep reken je ruwweg 150 tot 200 gram vlees per persoon als het een hoofdmaaltijd is. Zijn er veel bijgerechten, dan is 100 gram per persoon ook voldoende.
Waarom dit gerecht zo populair blijft
Weinig gerechten weten zo goed te scoren op gemak, smaak en prijs tegelijk. Een portie bij de zaak is betaalbaar, snel klaar en vult goed. Dat maakt het aantrekkelijk voor mensen die weinig tijd hebben of gewoon iets smakelijks willen eten zonder er lang over na te denken. Tegelijk past het ook goed in een zelfgemaakte maaltijd, omdat je er eenvoudig groenten en gezonde bijgerechten aan toe kunt voegen. In Nederland is het inmiddels net zo ingeburgerd als de kroket of de frikandel, al heeft het gerecht een heel andere achtergrond. De populariteit groeit nog steeds, ook onder mensen die experimenteren met kruiden en wereldkeukens. Dat laat zien dat dit gerecht meer is dan een snelle hap: het is een smaakervaring die mensen blijft aanspreken, of ze het nu thuis bereiden of ophalen bij hun vaste zaak.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen shoarma, döner en gyros?
Alle drie de gerechten worden gemaakt op een verticale draaispit, maar ze komen uit verschillende keukens en hebben een andere kruiding. Döner kebab is Turks van oorsprong en wordt vaak met lam of rund gemaakt. Gyros komt uit de Griekse keuken en wordt gekruid met oregano en tijm. Het Arabische en Levantijnse gerecht wordt anders gekruid, met specerijen als komijn, kaneel en kardemom, en is daardoor herkenbaar anders van smaak.
Hoeveel vlees heb je nodig voor een groep mensen?
Als je voor een groep kookt, is het handig om per persoon ongeveer 150 tot 200 gram vlees te rekenen als het een volledige maaltijd is. Zijn er veel bijgerechten zoals rijst, groenten of brood, dan is 100 gram per persoon ook genoeg. Voor een feestje van twintig mensen heb je dan al snel twee tot vier kilogram vlees nodig, afhankelijk van wat je er verder bij serveert.
Kan je het ook glutenvrij eten?
Ja, het vlees zelf bevat geen gluten. Wie glutenvrij eet, laat gewoon het pitabrood weg en serveert het vlees met rijst, aardappelen of frietjes. Let wel op de sauzen die je erbij gebruikt, want sommige kant-en-klare sauzen bevatten tarwebloem of andere ingrediënten met gluten. Zelfgemaakte knoflooksaus op basis van yoghurt is een veilige keuze.
Is zelfgemaakt vlees gezonder dan bij een zaak?
Zelfgemaakt vlees is vaak gezonder, omdat je zelf bepaalt hoeveel zout, olie en toevoegingen je gebruikt. Bij veel zaken wordt het vlees op een spit bereid waarbij vet van boven naar beneden druipt, wat de caloriewaarde verhoogt. Thuis kun je magere kip gebruiken en de hoeveelheid olie in de marinade beperken. Dat maakt het gerecht lichter zonder dat je veel smaak inlevert.